 |
| Kóraltoppur | Íslenska nafnið vísar til blómanna sem eru smágerð og rauð og sitja í þéttum kvíslskúfum á stinnum og frekar stuttum greinum. Ýmsir blómaunnendur kannast líklega öllu fekar við þessa blómadís undir nafninu ástareldur, en sumar blómaverslanir hafa notað það nafn í kynningum sínum á jurtinni. En allsendis óskyld garðjurt hefur verið skírð því nafni en sú tilheyrir hjartagrasaætt. Hún er fágæt mjög hér í görðum.
Kóraltoppurinn tilheyrir helluhnoðraætt, en nokkrir ættingjar hans vaxa hér villtir, t.d. burnirót og helluhnoðri, sem einnig eru algengir í görðum. Hann á uppruna sinn á Madagaskar, þar heldur hann sig í umhverfi skóga, mjög hátt til fjalla. Á heimaslóðum unir hann sér best í lífrænum jarðvegi, í fremur svölu og röku umhverfi. Jurtin barst til Frakklands þar sem hún blómgaðist fyrst árð 1927. Þaðan dreifðist hún til ýmissa grasagarða, m.a. til Rostock í Þýskalandi, en þar kom fræframleiðandinn Blossfeld auga á plöntuna og ákvað að skoða hana nánar og kanna hvort unnt væri að koma henni á framfæri sem stofujurt. Þetta tók langan tíma og ræktun kóraltopps tók ekki fjörkipp fyrr en eftir 1950. Ein meginástæða fyrir þessu var sú að það tók tíma að ná tökum á vaxtarhegðun plöntunnar, en kóraltoppur er skammbirtujurt eins og krýsi og árstíðabundin hvað varðar eðlilega blómgun. Reyndar er það svo, að við rannsóknir á áhrifum daglengdar á vöxt og blómgun plantna, þá hefur kóraltoppur gengt afar mikilvægu hlutverki í gegnum árin, en þau störf hafa m.a. leitt til þess að blómaframleiðendur geta látið hann og sitthvað fleira blómgast, þegar þeim þykir henta með því að trufla daglengdina. Kóraltoppur er þannig myrkvaður í liðlega 3 vikur þegar hann hefur tekið út ákveðinn vöxt, en á því tímabili nýtur hann því aðeins 8-9 klst. samfelldrar birtu á hverjum sólarhring. Á meðan er hitanum haldið á bilinu 15-20° C. Þessi aðgerð stöðvar sprotavöxt og hvetur til blómmyndunnar. Um 10 vikur frá því að myrkvunarskeiði lýkur, er plantan síðan í fullum blóma.
Kóraltoppur er lágvaxinn og runnakenndur í vexti, með þykkum og all kjötkenndum gagnstæðum blöðum, enda hálfgildings þykkblöðungur. Blöð er gróftennt, dökkgræn og gljáandi. Þróttmiklar plöntur mynda fjölda blómstöngla sem hyljast fínlegum blómum. Upphaflegur litur blóma var rauður en með kynbótum og blöndum kynja hefur tekist að laða fram ljómandi litadýrð, rauðgula, bleika og blábleika liti. Jurtinni er ýmist fjölgað með sáningu eða sprotagræðlingum. Fræið er afar smátt. Í einu grammi eru 60-80,000 korn. Kóraltoppur getur staðið í blóma hátt í 2 mánuði sé honum sýnd nægileg umhyggja. Hann þarf vel bjartan stað, en samt ekki alltof hlýjan, síst af öllu á þeim tíma árs þegar ljósskilyrði eru léleg, því þá þornar mjög fljótlega yfir hinum skærum litum hans. Forðist því að hafa hann í námunda við ofna. Það þarf að vökva gætilega, sérstaklega þarf að sýna aðgætni á veturnar. Lofa þá mold að þorna töluvert milli þess sem að vökvað er. Kóraltoppur í fullum blóma þarf þó oft drjúgan vatnsdreitil, ekki síst að sumarlagi.
|