Haustkrans

Haustkrans vafinn með lífvið, ericku, lyngi og njóla.

Síðla sumars og þegar haustið er í nánd eða um að leyti sem náttúran skartar sínum fegurstu haustlitum er við hæfi að vefja fallegan haustkrans sem síðan má hengja á eða við útidyrnar.  Krans sem vafinn er úr sígrænum greinum, laufi og skreyttur með gróðri eða berjum minnir okkur á sumarið þegar vetur gengur í garð.  

Ýmislegt er í boði þegar kemur að haustkransinum.  Mörgum finnst einfaldast að fara í næstu blómaverslun og kaupa haustkransinn tilbúinn eða leggja inn pöntun hjá sínum blómaskreyti, ef um einhverjar séróskir er að ræða og í sjálfu sér er ekkert að því að láta fagfólkinu verkið eftir.  Oft eru námskeið í boði, þar sem almenningur fær aðstoð við að vefja kransinn. Eitt slíkt var haldið nú um helgina, þegar nýstofnaður Blómaskreytingaklúbbur GÍ stóð fyrir námskeiði í haustkransagerð fyrir félaga í Garðyrkjufélagi Íslands, en félagar í Blómaskreytingaklúbbi GÍ eiga það sameiginlegt að vera áhugafólk um blómaskreytingar. Margir fallegir kransar voru búnir til á námskeiðinu og hver hafði sinn persónulega stíl, eins og ævinlega er á slíkum námskeiðum. 

Margir eru vanir að vefja sinn eigin aðventukrans og þessi hópur getur auðveldlega vafið haustkransinn sinn sjálfur, þó svo að einhverjir þiggi góð ráð um val og samsetningu á gróðri ásamt þeim magntölum sem til þarf, en slíka aðstoð ætti að vera auðvelt að fá í næstu blómaverslun.  Þar er einnig hægt að kaupa undirlag fyrir kransinn, vír, nokkrar greinar af sígrænum lífvið (Thuju), eikarlaufi, lyngi ásamt  Calluna eða Erikku, en sú fyrrnefnda þornar betur og hentar þess vegna mun betur til kransagerðar.  Það getur komið vel út að skreyta kransinn t.d. með berjum trjáa, reyniber henta sérstaklega vel og nægja nokkrir klasar af reyniberjum, ef fólk er svo heppið að eiga slík tré í eigin garði og nær að verða  á undan fuglunum að ná í berjaklasana.  Ef ekki, þá má notast við köngla og hnetur en einnig er upplagt að nota t.d. nokkur grös af melgresi, hundasúru, hvönn, eski eða njóla, en allar þessar plöntur geta verið hreint dásamlegar sem skraut í haustkransinn og það er eiginlega góðverk að nota svolítið af þeim í blómaskreytingar, sérstaklega þessari síðastnefndu en hún hentar einstaklega vel til slíks brúks og auðvelt að láta hugann reika og  ímynda sér að vegna vaxtarlags og hegðunar plöntunnar, hljóti tákn njólans í kransinum að vera tákn stöðugleika og festu. 

Mjög forn hefð er fyrir krönsum sem vafðir hafa verið fyrir ýmis tilefni í aldanna rás.  Kransinn er vafinn eftir gangi sólar og er því án upphafs og án endis. Hjá forn Egyptum var hringformið tákn sigurs en höfuðkransar voru og eru enn víða í heiminum vinsælir í brúðkaupum og eru tákn eilífs trúnaðar. Þeir voru gjarnan vafðir úr myrtu sem var helguð ástargyðjunni Venus.  Svo skemmtilega vill til að við eigum nóg af annarri plöntu sem minnir um margt á brúðarslör en fræðiheiti hennar vísar til myrtunnar og ástargyðjunnar Venus.  Þetta er að sjálfsögðu Myrrhis odorata eða spánarkerfillinn okkar.  Það yrði dásamleg lausn á útbreiðslu plöntunnar ef það kæmist í tísku hjá landanum að vefja höfuðkransa og skreyta kirkjur og sali landsins fyrir íslensk sumarbrúðkaup með blómstrandi spánarkerfli.  Þannig yrði það ekki eingöngu góðverk að klippa glæsilegan spánarkerfilinn í fullum blóma áður en hann nær að sá sér út um allar jarðar, heldur er tákn hans hreint dásamlegt, auk þess sem hann er sérstaklega rómantískur með rauðum rósum og fer reyndar mjög vel með öllum litum af rósum og flestum blómstrandi blómum. 

Haustkransinum er yfirleitt ætlað að gleðja eins og reyndar flestur gróður gerir, minna okkur á sumarið og haustuppskeruna.  Það er allur gangur á því hvort hlutirnir tákna eitthvað eða ekki í huga okkar, slíkt er að sjálfsögðu val, en vissulega gleður haustkransinn gestsaugað.  

Valborg Einarsdóttir, garðyrkjufræðingur

Til baka

yfirlit plantna