Gleðilegt matjurtaár 2011

Matjurtarkassi með girnilegu grænmeti.

Það er hverjum manni hollara að rækta garðinn sinn.  Þetta þekkja garðyrkjumenn sem hafa í gegnum tíðina sparað sér fúlgur fjár í ógreiddum árskortum líkamsræktarstöðva og komið sér í gott líkamlegt form með hollri hreyfingu og útiveru í garðyrkjunni.  Jafnframt hafa menn öðlast mikla hugarró í ræktunarstörfunum því plöntur fara sér að engu óðslega við vöxtinn, það tekur tíma að rækta tré og ræktandinn þarf að koma sér upp dágóðum skammti af þolinmæði.  Íslenskir ræktendur þurfa  jafnvel að sýna enn meiri þolinmæði og seiglu en þeir sem búa á suðlægari slóðum því ekki er hægt að treysta á að hver einasta planta sem ræktuð er komist á legg og dafni og blómstri eins og ráð var fyrir gert í upphafi.  Þegar vel tekst til við ræktunarstörfin fyllast menn gleði og stolti yfir unnu verki og lotningu fyrir kraftaverkum náttúrunnar sem gera að að verkum að hér, rétt við hjara veraldar, geti ótrúlegustu plöntutegundir blómstrað í öllum skilningi og borið ávöxt.  Það má svo líta á það sem aukabónus að það sem maður ræktar sjálfur bragðast alltaf betur og lítur betur út en það sem aðrir rækta. 

Þessi inngangur á sérstaklega við í hretinu sem á okkur dynur í efnahagsmálunum um þessar mundir.  Þjóð sem gengur í gegnum hremmingar þarf á því að halda að rækta garðinn sinn í öllum skilningi þeirra orða.  Þegar kreppir að hefur mannskepnan tilhneigingu til að reyna að bjarga sér eins og hún betur getur.  Bara það að grípa til aðgerða er mikil hvatning á erfiðum tímum, fólk er að gera eitthvað til að breyta ástandi sem annars væri kannski óbærilegt.  Sjálfsbjargarviðleitnin er sterk hvöt og knýr fólk til framkvæmda.  Eitt af því sem almenningur hefur greinilega séð að getur komið sér vel er ræktun á eigin matjurtum í heimilisgarðinum.  Fagfólk í garðyrkju hefur orðið vart við stóraukinn áhuga almennings á matjurtaræktun af ýmsu tagi á síðustu árum en frá því bankahrunið varð í október hefur þessi aukni áhugi orðið að vakningu.  Matjurtafróðir garðyrkjumenn hafa ekki undan við að kynna þau undur og stórmerki sem geta átt sér stað í matjurtagörðum landsmanna, hafi þeir til að bera þá umhyggju og natni sem plönturnar þurfa vissulega á að halda eigi þær að skila sínu með sóma.

Janúar er fínn mánuður til þess að fara að huga að skipulagi matjurtagarðsins næsta sumar, bæði staðsetningu og val á tegundum.  Ræktarlegur matjurtagarður er mikil prýði og nú dettur engum heilvita manni í hug að staðsetja matjurtagarðinn norðan megin við hús, undir kjallaratröppum eða á öðrum skuggalegum stöðum.  Flestar matjurtir þrífast best á sólríkum og hlýjum stað og þarf að hafa það í huga þegar staðsetning garðsins er ákveðin.  Ef maður treystir sér ekki sjálfur til að skipuleggja staðsetningu garðsins er um að gera að fá fagmenn í verkið með sér.  Tegundavalið þarf að endurspegla smekk garðeigandans á matjurtum en það er um að gera að hafa sem fjölbreyttast úrval.  Nú þegar jólaljósin eru að syngja sitt síðasta og veðrasamasti hluti ársins er framundan yljar það manni um hjartaræturnar að skoða myndir af fallegum matjurtum og ímynda sér alla girnilegu réttina sem maður getur galdrað fram úr heimaræktuðu grænmetinu, að ekki sé talað um stinnan rassinn og kröftuga lærvöðvana sem maður fær úr krafsinu, ókeypis.

Guðríður Helgadóttir, forstöðumaður starfs- og endurmenntunardeildar LbhÍ

Til baka

yfirlit plantna